Managing21

De beroemde Boelwerf van Temse zal dan toch niet helemaal verdwijnen. Het gemeentebestuur heeft immers de laatste kraan van de scheepswerf aangekocht. Ze moet een blijvende hulde worden aan de scheepsbouw die in Temse jarenlang de hefboom van welzijn en welvaart is geweest.

De kraan wordt definitief beschermd als monument. In totaal kocht de gemeente Tems op de Boelwerf-site een terrein van twee hectaren aan, samen met het administratieve centrum, een loods en de kraan. De andere kranen werden inmiddels verkocht. Het behoud van de kraan was volgens het gemeentebestuur een bewuste keuze. "De kraan betekent een blijvende hulde aan de scheepsbouwers en aan de scheepsbouw die in Temse zovele jaren de hefboom tot welzijn en welvaart is geweest," aldus het gemeentebestuur. "De kraan is een monumentaal symbool dat mee de eigenheid van de horizon van Temse bepaalt."

De kraan in kwestie is een elektrische rijdende torenkraan die in 1957 in opdracht van Cockerill Yards werd gebouwd in Rotterdam. Toen Cockerill Yards in 1982 failliet ging, werd de Hobookse scheepswerf overgenomen door Boelwerf. Op dat moment werd ook de kraan overgebracht naar Temse. De bescherming betekent dat de restauratiekosten voor tachtig procent door de hogere overheid gedragen worden en voor twintig procent door de gemeente.

De scheepswerven maken trouwens een niet onbelangrijk deel uit van de internationale industriële archeologie. Zo werd tijdens de jaarlijkse conferentie van de Society for Industrial Archeology (SIA) – in juni van dit jaar georganiseerd in Rhode Island – aandacht besteed aan het Rosie the Riveter/World War II Home Front NHP in Richmond.

Dat park moet de verschillende aspecten van de Amerikaanse homefront-activiteiten tijdens de tweede wereldoorlog. Centraal daarbij staat de Kaiser-scheepswerf van Richmond, waar een hele serie oorlogsbodems werd gebouwd. Tot het alaam behoort ook daar een grote rijdende kraan, die grote prefab-elementen naar de scheepswerven kon brengen. Op dit ogenblik worden twee van die kranen gebruikt door een schrootbedrijf, maar blijkt bereid te zijn om één van de twee of beide aan het nieuwe museum te schenken.

De Kaiser-scheepswerf was één van de meest productieve van de tweede wereldoorlog. In totaal werden er tijdens de tweede wereldoorlog 745 boten gebouwd, een kwart van de totale koopvaarbij-schepen die in de Verenigde Staten tijdens die jaren van stapel liepen. Bovendien werden ook de bekende Liberty- en Victory-schepen gebouwd. Kaiser probeerde schepen te bouwen zoals Henry Ford auto’s aan de lopende band produceerde.

Daarbij waren de grote kranen van strategisch belang, omdat ze grote prefab-elementen voor de schepen konden verplaatsen. Kaiser slaagde erin om de scheepsconstructie op een dergelijke manier te rationaliseren, waardoor de bouwtijd van een Liberty-schip drastisch ingekort werd. De SIA benadrukt dat de scheepswerven een grote bijdrage hebben geleverd aan de Amerikaanse economie tijdens de mobilisatie-periode en dus een wezenlijk deel uitmaken van het industriële verleden.