"Bij de acht projecten die Exxon Mobil het voorbije jaar werden opgestart, mogen er drie gerekend worden tot de onconventionele sector," aldus CNNMoney.com. "Het ging om lng-terminals voor de kusten van Italië en Engeland en een project rond leisteen-olie in Colorado. Van de acht grote projecten die in de nabije toekomst worden gepland, behoren er echter zes tot de onconventionele sector. Het gaat om lng-installaties in Qatar en Texas, een Noordpool-project op het eiland Sakhalin voor de Russische kust, twee diepwater-projecten voor de kust van Angola en een teerzanden-project in het Canadese Alberta. Ongeveer driekwart van de oliereserves van Exxon Mobil is gesitueerd in duurdere productie-gebieden. Door de duurdere productie is het volgens analisten ook niet te verwachten dat de olieprijzen ooit nog tot hun bodemprijzen van het einde van de jaren negentig zullen terugzakken.

Vloeibaar gas is moeilijker op de markt te brengen dan gewone gasvoorraden. "Eerst moet het gas immers vloeibaar gemaakt worden om het van afgelegen gebieden te kunnen transporteren naar de consumptiepunten, waar het opnieuw in gasvormige toestand moet worden gebracht," aldus nog CNNMoney. "Teervelden zijn dan weer bijzonder zware substanties die een complexe bewerking moeten ondergaan om er bruikbare olie van te maken. Leisteen-olie bevindt zich in rotsen die met chemicaliën en water moeten afgebroken worden om de olie naar boven te laten komen. Diepwater-projecten in het Noordpool-gebied vereisen een bijzonder dure infrastructuur om de olie te kunnen bereiken. Daardoor worden de kosten van deze projecten gevoelig hoger. In Saudi-Arabië kost de olieproductie ongeveer 5 dollar per vat. Bij onconventionele bronnen kan dat oplopen tot 40 dollar per vat of nog meer."

Argentinië heeft Groot-Brittannië gewaarschuwd voor de gevolgen van petroleum-exploratie in het Falklands-gebied. "Volgens een aantal bronnen binnen het Argentijnse ministerie van buitenlandse zaken, gaat Argentinië desnoods naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag," aldus het persbureau UPI. "Groot-Brittannië stelt echter de legitieme bezitter te zijn van de Falklands en de omliggende wateren. Er wordt aan toegevoegd dat de regering van de Falklands de soevereiniteit heeft om binnen zijn wateren fossiele brandstoffen te winnen. Groot-Brittannië zegt zich achter die ontginning te scharen. Uit onderzoeken blijkt dat rond de Falklands belangrijke voorraden gas en olie in de ondergrond zouden kunnen zitten. Gevreesd wordt dat de spanningen tussen Groot-Brittannië en Argentinië rond de Falklands opnieuw hoger zouden kunnen oplopen.

Een consortium rond de Argentijnse dochter van het Spaanse olieconcern Repsol wil in de tweede helft van dit jaar exploratieboringen beginnen uit te voeren in het Argentijnse gedeelte van het Falkland-bekken. Ook het Braziliaanse Petroleo Brasileiro en het Argentijnse Pan American Energy maken deel uit van het consortium. De boringen hebben plaats 289 kilometer buiten de kust van de Argentijnse eiland-provincie Tierra del Fuego. De Britse groep Desire Petroleum heeft plannen om in het Britse gedeelte van het Falkland-bekken te boren, eens het booreiland Ocean Guardian ter plekke is aangekomen. Desire Petroleum zal het booreiland verhuren aan bedrijven zoals Rockhopper Exploration en Falkland Oil & Gas. Het booreiland zou later deze maand ter plaatse arriveren. Groot-Brittannië heeft inmiddels de beveiliging op de Falklands opgedreven.

"De ramp met de Exxon Valdez decimeerde de natuur van de regio en de visindustrie van Alaska," aldus het persbureau AFP. "Maar na tien jaar bleek het duidelijk dat de olievervuiling veel minder snel werd afgebroken dan oorspronkelijk was voorzien. Men had gerekend dat de olie met 70 procent per jaar zou afnemen, maar uiteindelijk bleek dat slechts 4 procent te zijn. Geraamd wordt dat er op dit ogenblik nog ongeveer 20.000 gallons overblijven. Michael Boufadel en Hailong wensten te onderzoeken waarom de olie niet werd afgebroken door biodegradatie en de weersinvloeden, zoals voordien was geopperd. Uiteindelijk kwamen zij tot de vaststelling dat de oorzaak moest gezocht worden in het feit dat de getroffen stranden uit twee verschillende lagen bestonden, elk met een verschillende eigenschap."

Ook de geografisch variabele invloed van het getij heeft volgens de onderzoekers een vertragende rol gespeeld. De onderzoekers stellen dat de olie tijdelijk werd opgeslagen in de poreuze bovenlagen van de stranden, waardoor de vervuiling minder werd bloot gesteld aan de weersinvloeden. De fossiele brandstof werd daardoor beschermd tegen een omgeving die de nodige voedingsstoffen voorziet voor de micro-organismen die de olie zouden verteren. De tweede laag van de stranden was veel minder poreus. Daar stroomde het water duizend keer trager door. Wanneer het waterpeil zakte, kon de olie volgens de onderzoekers naar de onderste laag doorsijpelen, waar ze vastgezet werd. Door het lagere zuurstofgehalte in die onderste lagen, werd de olie bovendien niet afgebroken zoals oorspronkelijk werd verwacht. Ook stellen de onderzoekers dat olie op steenachtige stranden langer overleeft dan op zandstranden.

De inwoners van Burgas en de omliggende toeristische regio hebben al een reeks protestacties tegen het project georganiseerd. Ze vrezen dat de pijpleiding zou kunnen leiden tot zware milieuschade aan de kuststrook en toeristen zou kunnen afschrikken. Toerisme is voor de regio de belangrijkste bron van inkomsten. "De oliepijpleiding Burgas-Alexandroupolis zal niet gebouwd worden, tenzij er volledige garanties voor het leefmilieu kunnen worden gegeven," merkte Boiko Borisov op. De Bulgaarse eerste minister benadrukte dat hij de Russische en Griekse regering op de hoogte heeft gebracht van zijn beslissing en dat het project niet zou opgestart worden vooraleer er voldaan is aan de voorwaarden die voor de inwoners van Burgas en de regio aanvaardbaar zijn. De voormalige socialistische regering van Bulgarije had de milieuprotesten steeds afgewezen en gezegd dat het project, dat een investering van ongeveer één miljard euro zal vergen, strategisch bijzonder belangrijk was en van het land een belangrijk energiecentrum zou maken.

De nieuwe Bulgaarse regering heeft ook bekend gemaakt de bouw van een kerncentrale van tweeduizend megawatt opnieuw te bestuderen. Die kerncentrale zou gebouwd worden met Russische kernreactoren. Ook de SouthStream-pijpleiding van het Russische gasconcern Gazprom, dat gas onder de Zwarte Zee naar Zuid-Oost Europa zou moeten brengen, wordt opnieu bekeken. Analisten stellen dat de beslissing van Borisov aantoont dat hij Bulgarije wil losmaken uit de Russische invloed en een grotere band wil leggen met de Europese Unie, die probeert om zijn afhankelijkheid van Russische energie af te bouwen. Bulgarije zou daarbij voorrang willen geven aan de Nabucco-pijpleiding van de Europese Unie. Rumjana Zheleva, Bulgaars minister van buitenlandse zaken, zegt dat Bulgarije bijna al zijn gas uit Rusland betrekt. Toen Rusland vorig jaar de bevoorrading van Oekraïne blokkeerde, moest een gedeelte van Bulgaarse industrie worden stilgelegd en vielen ook vele Bulgaarse gezinnen zonder verwarming.

Het voormalige staatsbedrijf Yukos werd in het midden van de jaren negentig geprivatiseerd. Drie jaar geleden werd het bedrijf failliet verklaard en twee jaar geleden werd Yukos helemaal ontmanteld. De veroordeling van Khodorkovsky, ooit de rijkste man van Rusland, wordt door velen beschouwd als een politieke afrekening. Khodorkovsky had zijn kritiek voor toenmalig Russisch president Vladimir Putin immers nooit onder stoelen of banken gestoken en verhulde ook niet zelf politieke ambities te hebben. Door de veroordeling van Khodorkovsky kon Putin volgens critici definitief afrekenen met een gevaarlijke opponent. Marina Filipovna, de moeder van Khodorkovsky heeft onlangs de Britse minister van buitenlandse zaken David Miliband opgeroepen om het lot van haar zoon tijdens een bezoek aan Rusland te berde te brengen.

Marina Filipovna merkt daarbij op verontrust te zijn over de soepeler houding van de Verenigde Staten tegenover Rusland op het vlak van mensenrechten. Daarbij wees Filipovna naar een radio-interview met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton, die tot twee keer toe weigerde commentaar te geven over het lot van Khodorkovsky. Sabine Leutheusser-Schnarrenberger, rapporteur van de Raad van Europa, stelde onlangs nog verbijsterd te zijn over het nieuwe proces dat tegen Khodorkovsky werd opgezet op een ogenblik dat hij stilaan in aanmerking komt voor een voorwaardelijke invrijheidstelling. Sommigen zeggen te hopen dat huidig Russisch president Dmitry Medvedev uiteindelijk zal breken met de autocratische koers van zijn voorganger Putin. Khodorkovsky zelf zegt dat het onmogelijk is om Rusland te moderniseren zonder eerst het autoritaire regime te ontmantelen.

British Petroleum en China National Petroleum Corporation waren de enige twee bedrijven die een voldoende bod hebben gedaan op het Rumaila-veld. De Iraakse regering had in de maand juni van dit jaar een veiling uitgeschreven voor acht exploitatievergunningen in het gebied. "De twee bedrijven hebben er zich akkoord mee verklaard om voor de exploitatie van Rumaila slechts 2 dollar per vat aan te rekenen," merkt het persbureau AFP op. "Rumaila heeft een bewezen reserve van 17,7 miljard vaten. Het is de eerste grote upstream-overeenkomst tussen Irak en buitenlandse oliebedrijven sinds de nationalisering van de Iraakse oliesector ongeveer vier decennia geleden." Volgens het Iraakse ministerie van olie beslist de regering over de definitieve toewijzing, maar andere bronnen stellen dat het akkoord door het parlement moet worden goedgekeurd.British Petroleum krijgt een aandeel van 38 procent in de nieuwe exploitatie, terwijl China National Petroleum Corporation een belang van 37 procent heeft toegewezen gekregen. De resterende 25 procent gaat naar de Iraakse State Oil Marketing Organisation. Een tweede ronde van biedingen voor Iraakse oliecontracten is volgens Hussein al-Shahristani, de Iraakse minister van olie, voorzien door de eerste helft van de maand december. Een aantal analisten stellen dat er geen garanties zijn dat de contracten door toekomstige Iraakse regeringen zullen worden gerespecteerd. Evenmin is er volgens hen een consensus over de uiteindelijke verdeling van de olierijkdom. Een eerste test zou kunnen volgen wanneer in januari in Irak nieuwe verkiezingen worden georganiseerd.

Door de nieuwe wet zou het Amerikaanse ministerie van energie in de toekomst geen contracten meer kunnen toekennen bedrijven die olie willen leveren voor de strategische petroleumreserves van de Verenigde Staten, maar tegelijkertijd brandstof exporteren naar Iran. De voorgestelde sancties werden ingediend door de senatoren Jon Kyl en Susan Collins. "Zij voeren aan dat Iran geen respijt meer krijgt om zijn illegaal nucleair wapenprogramma stop te zetten," merkt het persbureau Reuters op. "Het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse regering vrezen dat de verrijking van uranium door Iran zal gebruikt worden om kernwapens te ontwikkelen. Iran zelf blijft beweren dat de ontwikkeling uitsluitend is gericht op de productie van elektriciteit."

Door het afsnijden van de gasbevoorrading, hoopt het Amerikaanse Congres dat er druk kan worden gezet op Iran om zijn nucleaire programma stop te zetten. Iran heeft één van de grootste oliereserves van de wereld, maar moet 40 procent van zijn brandstofverbruik met import dekken. Reuters voegt er aan toe dat de nieuwe wet slechts een beperkte impact zal hebben. Op dit ogenblik hebben de Verenigde Staten immers nog slechts twee miljoen vaten nodig om zijn voorzien noodcapaciteit van 727 miljoen vaten op te vullen. Vermoedelijk zal die voorraad in januari volgend jaar helemaal zijn aangevuld. De Amerikaanse noodreserve werd in het midden van de jaren zeventig door het Amerikaanse Congres opgericht in een reactie op het Arabische olie-embargo. De reserves worden opgeslagen in vier ondergrondse sites in Texas en Louisiana.

"Zes jaar geleden werd in samenwerking met de Verenigde Staten in Tsjaad voor het eerst een olieproject opgestart," aldus BBC News. "Daarbij werden maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de inkomsten gebruikt werden voor de ontwikkeling van het land. Vorig jaar trok de Wereldbank zich echter terug uit het project. Daarbij werd erop gewezen dat de regering van Tsjaad zich niet aan de afgesproken voorwaarden had gehouden.Ook nu is er kritiek omdat de overeenkomst rechtstreeks werd afgesloten tussen de regering van Tsjaad en het Chinese bedrijf China National Petroleum Corporation (CNPC), zonder enige controlemogelijkheid vanuit de internationale gemeenschap. Ali Yonous, directeur-generaal van het olieministerie van Tsjaad, wijst er echter op dat er zelfs hogere normen werden gehanteerd dan bij het Doba-project met de Verenigde Staten."

Volgens het Chinese bedrijf werd diepgaand onderzoek verricht naar de milieu-impact van het olieproject en is een compensatie voorzien die vergelijkbaar is met het Doba-project. "Burgerrechten-organisaties stellen echter dat het milieu-onderzoek dateert van vorige maand," stelt BBC News nog. "Dit betekent dat de hele lengte van de pijplijn in minder dan één maand werd afgewerkt. Daarbij zou nauwelijks het advies van vertegenwoordigers van de plaatselijke bevolking zijn ingewonnen." De regering van Tsjaad heeft verklaard dat tien dorpen zouden moeten worden verplaatst voor de pijplijn, maar er wordt aan toegevoegd dat niemand zal moeten verhuizen. Critici maken echter gewag van minstens 26 dorpen en voeren aan dat ook niemand inzage krijgt van de gemaakte afspraken tussen de regering en het Chinese bedrijf.

"West-Canada heeft in zijn teerzanden een olievoorraad waarvan de waarde aan de huidige marktprijzen meer dan 10 triljoen dollar waard zou zijn," meldt de financiële nieuwsdient Bloomberg. "Dat betekent de grootste oliereserves buiten Saudi-Arabië. Ongeveer 60 procent van de olie uit de teerzanden wordt geëxporteerd naar de Verenigde Staten, waar milieugroepen zwaardere normen willen voor de olieproductie, waardoor de uitstoot zou moeten teruggeschroefd worden of er emissierechten zouden moeten gekocht worden. De olie uit de Canadese teervelden genereren volgens de Amerikaanse Natural Resources Defesne Council ongeveer 40 procent meer koolstofdioxide dan conventionele bronnen. Het Alberta Energy Research Institute houdt het op 10 procent."

Volgens de National Resources Defense Council zou een verlaging van 15 procent de nieuwe teervelden niet milieuvriendelijker zijn dan de traditionele oliebronnen, terwijl er ook niets gedaan wordt aan de oude, zwaar vervuilende teervelden. Een woordvoerder van de Amerikaanse milieuorganisatie stelt dat de petroleumsector meer inspanningen moet doen om zijn productie milieuvriendelijker te maken. Een vervuilingsniveau van de oude oliebronnen gaat volgens hem niet ver genoeg en moet ervoor gezorgd worden dat de milieu-impact van de petroleumsector nog verder beperkt moet worden. Shell hoopt de nieuwe productie in Athabasca volgend jaar te kunnen opstarten. Exxon denkt dat de productie in het Kearl-olieveld over drie jaar kan beginnen.

Vagit Alekperov heeft aangekondigd dat Lukoil van plan is om volgend jaar het olieveld Yury Korchagin in de Caspische Zee in productie te nemen. Samen met Gazprom ontwikkelt Lukoil in het gebied ook een ander offshore olieveld. De Russische president waarschuwde daarbij dat een aantal grensbetwistingen in de Caspische Zee de offshore ontwikkeling niet mag tegenhouden. Rusland, Iran, Azerbeidzjan, Kazakstan en Turkmenistan, de vijf landen die aan de Caspische Zee grenzen, hebben al geruime tijd onenigheid over de territoriale wateren, die door een verdrag tussen Iran en de Sovjet-Unie in 1921 werden vastgelegd. Medvedev zegt binnenkort met de betrokken regeringsleiders binnenkort gesprekken te zullen aanvatten.

Sinds twaalf jaar worden tussen de verschillende staten onderhandelingen gevoerd om de grondstofrijke Caspische Zee te verdelen. Tot nu toe is daarover geen overeenstemming bereikt. Medvedev merkte daarbij op dat de gesprekken bijzonder moeilijk verlopen en op sommige vlakken zelfs geen enkele vooruitgang werd geboekt. De Turkmeense president Gurbanguly Berdimuhamedov beval eerder deze maand een nationaal onderzoek naar de claims van Azerbeidzjan in de Caspische Zee. Volgens Berdimuhamedov is Azerbeijan gestart met de ontwikkeling van olievelden in betwiste gebieden. Azerbeidzjan bereidt volgens hem tevens de exploratie van bijkomende gebieden voor.

"Perenco heeft altijd ontkend dat in het gebied geïsoleerde stammen zouden wonen," stipt de organisatie Survival International aan. "Het bedrijf geeft toe dat een contaminatie van grond en water en de fauna in het gebied mogelijk zullen gestoord worden door de activiteiten van het project. Die elementen zijn echter cruciaal voor de overlevingskansen van de plaatselijke indianengemeenschap. Die hebben geen contact met e buitenwereld en zouden dan ook bedreigd kunnen worden door ziektes waartegen ze geen immuniteit hebben opgebouwd." Survival International voegt er aan toe dat hiermee alle hoop wordt weggeveegd dat de Peruaanse regering een groter begrip zou tonen voor de lokale bevolkingsgroepen.

Het Peruaanse parlement had onlangs nochtans twee wetten herroepen die het Amazone-gebied open zouden stellen voor de ontginning van ertsen, hout en olie. De wetten werden vorig jaar gestemd, maar werden zwaar bekritiseerd door de inlandse bevolking. Dat leidde vorige maand zelfs tot bloedige confrontaties, waarbij zowel bij de betogers als bij de politiediensten doden vielen. De Peruaanse president Alan Garcia gaf toe dat hij een vergissing heeft begaan door het Amazone-gebied open te stellen voor ontginning. Eerder had Garcia gezegd dat de wetten een einde zouden maken aan de illegale bosbouw en ertsontginning in het Amazone-gebied. Hij had daarbij benadrukt dat buitenlandse investeringen cruciaal waren voor de economische groei van Peru.

"De inheemse bevolking benadrukte echter dat de wetten ervoor zorgden dat hun land kon afgenomen worden, ingingen tegen hun territoriale rechten en werden doorgevoerd zonder dat de betrokkenen werden geraadpleegd," schrijft de krant Los Angeles Times. "De bloedige protesten tegen de nieuwe wetten dreef de Peruaanse regering naar zijn grootste crisis, beschadigde het imago van Peru in het buitenland en deed de vrees rijzen dat de inheemse bevolking van het Amazone-gebied, met een populatie van ongeveer 400.000 inwoners, zou geradicaliseerd raken. De crisis leidde ook tot spanningen met buurland Bolivië. De Boliviaanse president Evo Morales, een Aymara-indiaan, werd ervan beschuldigd om de Amazone-bevolking tot opstand aan te zetten."

"Een aantal Chinese petroleumbedrijven zal deelnemen aan de veiling van de exploitatierechten voor de Iraakse olievelden," aldus de Amerikaanse krant The New York Times. "Onlangs lanceerde het Chinese raffinage-concern Sinopec bovendien een bod van 7,22 miljard dollar op Addax Petroleum, een Zwitsers-Canadees bedrijf dat actief is in Iraaks Koerdistan en West-Afrika. Indien die overname, die gesteund wordt door de raad van bestuur van Addax, ook door de aandeelhouders van het Zwitsers-Canadees bedrijf en de Canadese autoriteiten wordt goedgekeurd, zou dat meteen de grootste buitenlandse energie-overname door een Chinees bedrijf worden. Concurrent China National Petroleum Corporation (CNPC) startte de voorbije lente al met boringen in het Iraakse Ahdab-olieveld."

"De grotere politieke stabiliteit in Irak en de Amerikaanse terugtrekking uit Iraakse steden, valt toevallig samen met een agressieve Chinese politiek om buitenlandse olievelden te kopen of te ontwikkelen," voert de krant aan. "De pieken van de olieprijzen in het begin van vorig jaar, maakte China duidelijk dat het land bijzonder kwetsbaar was voor prijsschommelingen op de grondstoffenmarkten. Daarop besloot China om zich te verzekeren van buitenlandse olie." Philip Andrews-Speed, specialist in de Chinese olieproductie aan de University of Dundee in Schotland, voegt er aan toe dat Irak bijzonder aantrekkelijk is voor China. Hij stelt dat alle bedrijven met de nodige moed in Irak aanwezig willen zijn omwille van de grote bestaande oliereserves en potentieel nieuwe ontdekkingen in Irak.

Chinese bedrijven zijn volgens Andrews-Speed bijzonder geïnteresseerd in olievelden, aangezien de dalende prijzen sinds de zomer van vorig jaar ook de overnameprijzen voor die sites heeft doen dalen. "Bovendien heeft China een grote ervaring opgebouwd in een aantal bijzonder turbulente Afrikaanse landen en Chinese bedrijven hebben dus mogelijk geleerd hoe ze moeten omgaan met de onvoorspelbaarheid van Irak," meent hij. Chinese bedrijven zijn volgens Andrews-Speed misschien niet meer beslagen om die risico's te beheren dan andere bedrijven, maar ze lijken bereid te zijn om een hoger risiconiveau te aanvaarden, verwijzend naar de bereidheid van China om in Soedan zaken te doen.

PetroChina verdrong in november 2007 voor de eerste keer Exxon Mobil als grootste bedrijf van de wereld. "PetroChina bouwde het voorbije jaar een grotere reserve uit dan Exxon Mobil," aldus de financiële nieuwsdienst Bloomberg. "Door nieuwe ontdekkingen en overnames voegde het Chinese bedrijf vorig jaar 890 miljoen vaten toe aan zijn reserves, terwijl de voorraden van Exxon Mobil met 3 procent daalden tot 21,1 miljard vaten, voldoende voor een gegarandeerde productie voor een periode van bijna vijftien jaar." Vorige maand nog verwierf PetroChina een belang van 50 procent in het Kazakse Mangistaumunaigas voor een bedrag van 1,4 miljard dollar, nadat de Chinese regering zich bereid had verklaard om Kazakstan, de grootste energieproducten van de voormalige Sovjet-Unie, een lening van 10 miljard dollar toe te kennen.

"PetroChina wordt door de Chinese staat gecontroleerd, wat het concern toelaat om lagere winstmarges te aanvaarden van olierijke landen, in ruim voor toegang tot reserves aan voorwaarden die Exxon Mobil onaanvaardbaar zou vinden," stelt Douglas Ober, analist van de Amerikaanse investeringsgroep Petroleum & Resources Corporation, tegenover Bloomberg. "Door zijn staatsbanden kijkt PetroChina op een andere manier aan tegenover de markt dan Exxon Mobil. Het Amerikaanse concern heeft een veel strikter economisch belang en is dan ook minder geneigd om zich in olieproducerende landen te verbinden om autostrades, ziekenhuizen of scholen te bouwen in ruil voor petroleumcontracten."

PetroChina werkt met een return op kapitaal van 14 procent, wat minder is dan de marge van 36 procent bij Exxon Mobil. De Amerikaanse groep is op het vlak van omzet en winst nog wel altijd groter dan PetroChina.

De nieuwe bieding voor Iraakse energiebronnen is de tweede sinds de invasie van de Verenigde Staten zes jaar geleden. In de bieding zit onder meer ook het grote olieveld West Qurna, dat een totale reserve zou hebben van twintig miljard vaten. De shortlist van kandidaten omvat nagenoeg uitsluitend staatsoliemaatschappijen, waarvan vijf uit Azië. De bieders zijn het Japanse Jogmec, het Kazakse KazMunaiGas Exploration Production, Oil India, Pakistan Petroleum en PetroVietnam. Ook de Russische groepen Rosneft en Tatneft staan op de shortlist, net zoals het Britse Cairn Energy en het Angolese Sonangol. De betrokken bedrijven zullen voor een tweede biedingsronde worden uitgenodigd. Eerder al waren 35 grote oliebedrijven, waaronder Chevron, British Petroleum en Total, geselecteerd om aan de uiteindelijke bieding deel te nemen.

"De aanwezigheid van Aziatische bieders toont volgens een aantal analisten de groeiende kracht van Aziatische staatsoliebedrijven aan, zowel bij biedingsrondes als bij bilaterale akkoorden," aldus het persbureau AFP. "Een aantal van deze spelers was tot nu toe nog nooit buiten de eigen landsgrenzen actief. Irak krijgt door de interesse van deze spelers ook de kans om zich minder afhankelijk te maken van de grote private oliebedrijven. Irak heeft de know-how van de grote spelers nodig, maar de Iraakse regering wil niet dat deze bedrijven het oliebeleid naar zich toetrekken. Omdat staatsoliemaatschappijen eerder uit politieke overwegingen dan vanuit een winstmaximalisatie werken, kan extra druk worden gelegd op de private maatschappijen om de Iraakse voorwaarden te aanvaarden. Deze kleinere staatsoliebedrijven kunnen ook sneller reageren en zijn ook bereid om grotere risico's te nemen."

Albert Stanley en een aantal anderen werden ervan beschuldigd om Nigeriaanse ambtenaren omgekocht te hebben om contracten voor een waarde van meer dan 6 miljard dollar binnen te kunnen halen. Halliburton wil in totaal 559 miljoen dollar boete betalen om een einde te maken aan het onderzoek naar de activiteiten van zijn vroegere KBR-dochter. De minnelijke schikking moet nog wel een definitieve goedkeuring krijgen van het Amerikaanse ministerie van justitie en de Securities and Exchange Commission (SEC). Halliburton zou aan het Amerikaanse ministerie van defensie een boete van 382 miljoen dollar betalen. De Securities and Exchange Commission zou een bedrag van 177 miljoen dollar uitbetaald krijgen. Halliburton maakte al in juli vorig jaar bekend aan een minnelijke schikking te werken met de Amerikaanse regering.

De grote oliebedrijven moeten wereldwijd schrappen in hun uitgaven omwille van de dalende olieprijzen, de kredietcrisis en het dalende energieverbruik. Daardoor worden ook onderaannemers zoals Halliburton getroffen. "Halliburton heeft eerder al met succes cyclische dieptepunten doorgemaakt en het is duidelijk dat ook dit jaar bijzonder moeilijk zal worden voor zowel het bedrijf als de hele sector," aldus Dave Lesar, chief executive van Halliburton, in een commentaar op de kwartaalcijfers van het bedrijf. Lesar verwacht dat klanten een aantal exploraties en productieprojecten zullen stopzetten of uitstellen. Anderen zullen volgens hem aansturen op kortingen. Volgens Lesar zal ook Halliburton zijn uitgaven terugschroeven en een aantal banen schrappen. Details daarover werden echter niet bekend gemaakt.

Volgens twee op drie ondervraagden zal het marktaandeel van hernieuwbare energie - wind, zon, biobrandstof en hydroelektriciteit - de volgende vijf jaar stijgen naar 8 procent tot 12 procent. Volgens 22 procent zal het marktaandeel stijgen naar 13 procent tot 16 procent. Op dit ogenblikken vertegenwoordigen alternatieve bronnen volgens de Amerikaanse Energy Information Administration ongeveer 7 procent van de totale Amerikaanse energieproductie. Ook de toekomstige Amerikaanse president Barack Obama wil de nadruk leggen op alternatieve energie. Volgens 48 procent van de ondervraagden heeft de wereldwijde olieproductie op dit ogenblik zijn maximum al bereikt of zal die piek over enkele jaren bereikt worden. Maar 52 procent zegt dat de productie nog verder zal blijven stijgen.

Drie op vier ondervraagden is van mening dat de vraag naar olie binnen een periode van twintig jaar zijn piek zal bereikt hebben. Volgens bijna één op drie zal de maximumvraag al binnen het decennium bereikt zijn. volgens de onderzoekers is de visie op de toekomst van de olieproductie wellicht beïnvloed door de spectaculaire recente daling in de vraag naar petroleum, veroorzaakt door de economische crisis, waardoor de olieprijzen van een piekniveau van 147 dollar per vat in juli tot amper 40 dollar per vat begin dit jaar is teruggevallen. Zes maanden geleden zouden de respondenten er volgens BDO Seidman nog van overtuigd zijn geweest dat de oliebronnen snel zouden opgedroogd zijn, maar de onderzoekers stellen dat men daar nu niet meer zo zeker van is.

"De investeringsbanken, die traditioneel niet de neiging hebben om oceaantankers te huren, hopen winst te halen uit een marktsituatie waarbij de prijzen op langere termijn hoger liggen dan de kosten van de onmiddellijk beschikbare voorraden," voert de nieuwsdienst Bloomberg aan. Deze strategie wordt contango genoemd. Indien een partij nu olie zou kopen, zou hij die maandenlang op zee kunnen laten wachten om de voorraden later te verkopen tegen prijzen die hoger liggen dan het huidige niveau. Bloomberg wijst erop dat de bank Barclays Capital in november vorig jaar al liet opmerken dat handelaars grote winsten zouden kunnen maken door olie en ook koper op te slaan. Inmiddels zouden al vijfentwintig supertankers voor opslag gehuurd zijn, terwijl er nog vraag zou zijn naar vijf tot tien extra schepen.

In totaal zouden er op korte termijn ongeveer 70 miljoen vaten op zee kunnen opgeslagen worden. Dat is nagenoeg evenveel als het verbruik van de hele Europese Unie voor vijf dagen. Volgens de Franse scheepsmakelaar is er nog nooit eerder zoveel vraag naar opslagcapaciteit op tankers geweest. De prijzen van olie zijn sinds de piekperiode van juli vorig jaar zwaar gedaald door de economische recessie in de Verenigde Staten, Europa en Japan. Voor het eerst sinds 1983 is de vraag naar olie vorig jaar gedaald. De huurprijzen van olietankers zijn door de dalende vraag naar energie, eveneens gevoelig teruggevallen. De opslag van olie aan boord van supertankers zou maandelijks ongeveer 90 dollarcent per vat bedragen. De investeringsbanken denken aan huurperiodes van zes tot negen maanden.

Eén van de betrokken bassins is het East Baghdad veld, dat zich onder de buitenwijken van de Iraakse uitstrekt en waarvan vermoed wordt dat er meer dan 9 miljoen vaten ruwe olie zou kunnen gewonnen worden. Het veld zou 120.000 vaten per dag kunnen opleveren. Voor het uitbreken van de Iraakse oorlog lag de productie van het veld op 50.000 vaten per dag, maar sinds 2003 is het niet meer actief geweest. De lijst omvat verder ook nog de velden Majnoon en West Qurna in de regio Basra. Die twee velden zijn nog groter dan East Baghdad. Majnoon heeft een dagelijkse productie van 600.000 vaten, terwijl in West Qurna 560.000 vaten per dag kunnen bovengehaald worden.

"Royal Dutch Shell, dat in Basra een joint venture nastreeft om gas op te vangen dat bij de olieproductie wordt afgefakkeld, zegt bijzonder geïnteresseerd te zijn om in Irak bestaande en nieuwe olievelden te ontwikkelen," aldus de krant The Times. "British Petroleum wenste niet bekend te maken of er voor één van de nieuwe velden zou geboden worden. De buitenlandse bedrijven krijgen geen aandelen van de oliewinning, maar zullen door de Iraakse overheid worden ingehuurd om op de operationele leiding over de velden in handen te nemen." Irak heeft de derde grootste oliereserves ter wereld, maar door de oorlog en politieke isolatie is de olie-infrastructuur zwaar beschadigd. Er moeten dringend zware investeringen gedaan worden.

Volgens Hussain al-Shahristani, de Iraakse minister van olie, zouden de elf betrokken velden over drie tot vier jaar de productie met 2,5 miljoen vaten per dag kunnen opdrijven. Naast de eerder genoemde velden, gaat het om de sites van Siba (Basra), Halfaya (provincie Masyan), Gharrafa (provincie Dhi Qar), Kifil en Mirjan (Eufraat-vallei), Badrah (provincie Wasit), Qayara en Najmah (provincie Nineveh) en Khashm al Ahmar, Naudoman, Qamar en Gulabat (provincie Diyuala).

"Analisten stellen dat de daling van de oliemarkt, met prijzen die 78 procent zijn teruggevallen sinds de piekmomenten van 147 dollar per vat in juli, voor China een unieke gelegenheid zijn om de import van ruwe olie op te drijven en zijn reserves op te bouwen," aldus het persbureau AFP. "Voordien was het volgens een woordvoerder van de National Development and Reform Commission niet aangewezen om de reserves verder uit te bouwen, maar zou er geen excuus zijn om van de opportuniteit van de relatief lage olieprijzen geen gebruik te maken." China begon in het begin van dit decennium met de uitbouw van vier strategische oliereserves. Daarvan zijn er op dit ogenblik twee in gebruik.

Met deze grote oliereserves wil China de energiebevoorrading garanderen, zodat men niet afhankelijk is van incidenten op de markt. De Chinese economie vergt immers steeds meer energie om zijn fabrieken draaiende te houden. Tegen het einde van dit jaar zou China een strategische oliereserve van 101,9 miljoen vaten hebben uitgebouwd. Tegen het einde van dit decennium moet dat verder verhoogd worden tot 145,9 miljoen vaten. Op lange termijn is het de bedoeling een reservecapaciteit van 511,9 miljoen vaten uit te bouwen. China is sinds 1993 een netto-invoerder van ruwe olie. Vorig jaar voerde het land 1,2 miljard vaten olie in. Dat is een stijging met 12,4 procent tegenover het jaar voordien. China verbruikt acht miljoen vaten olie per dag.

China is een belangrijke importeur van olie uit het Midden-Oosten, maar ook Birma heeft grote energiereserves en gaat in zijn territoriale wateren nog meer olievelden exploreren. De gaspijplijn zou een investering vergen van 1 miljard dollar, terwijl de aanleg van de oliepijplijn 1,5 miljard dollar zou kosten. Voor de exploitatie zou een joint venture worden opgericht tussen de China National Petroleum Corporation en de Birmese Myanmar Oil & Gas Enterprise. China zou een meerderheid krijgen in de joint venture.

China heeft vier jaar geleden een eerste binnenlandse gaspijplijn tussen Xinjiang en het oosten van het land in gebruik genomen. In februari van dit jaar werd begonnen met de aanleg van een tweede pijplijn. China wil de capaciteit van zijn gas- en oliepijpleidingen tegen 2010 met 60 procent verhogen. Voor Birma is de Chinese investering belangrijk. De meeste westerse bedrijven weigeren te investeren in Birma wegens de opsluiting van Nobelprijswinnaar Aung San Suu Kyi en duizenden andere politieke tegenstanders van de regering.