30-03-09

Tegen financieel kuddegedrag is geen kruid gewassen

Tegen het financieel kuddegedrag is geen kruid gewassen. Men moet gewoon leren leven met de realiteit van speculatieballonnen en de daarbij horende crisissen. Dat zeggen de Amerikaanse economen Robert Shiller en George Akerlof in hun nieuwe boek 'Animal Spirits'. Daarbij stellen ze wel dat een grotere transparantie de omvang van die crisissen zou kunnen beperken. Eerder al had Shiller gesteld dat financiën een sterk werktuig is dat ook gebruikt kan worden om de ongelijkheid te bestrijden. Maar dan moet volgens hem wel de toegang tot de informatie gedemocratiseerd worden. Het beperken van nieuwe financiële producten is volgens Shiler en Akerlof echter geen oplossing en moeten er nog meer financiële innovaties worden gerealiseerd

De Amerikaanse econoom Robert Shiller, professor aan de Yale University in de Amerikaanse staat Connecticut, werd vooral bekend als uitvinder van de economische term irrational exeburerance. "Daarbij voerde hij aan dat de markt het niet altijd bij het rechte eind heeft, zoals lange tijd werd voorgehouden," aldus Manager-Magazin. "Indien de massa beleggers de kudde volgt en geen rekening meer houdt met de rationale winstverwachtingen, kunnen de beurzen elke grond kwijtraken. Dat instinctgedreven handelen is eerder de regel als de uitzondering. Het huidige Keynesiaanse denken hecht teveel geloof aan het vernuft van de marktspelers." Shiller, gespecialiseerd in psychologisch financiënonderzoek, stelt dan ook dat de economie als wetenschap meer moet overnemen van de psychologie om de verhoudingen van de mensen in de echte economie te kunnen verklaren.

Robert Shiller had in de loop van de jaren negentig al voorspeld dat de beleggers in technologie-aandelen blind op de afgrond afstormden. In het begin van 2000 bracht hij die waarschuwing naar voor in zijn boek 'Irrational Exeburance', net voor het uiteenspatten van de dotcom-bel. "Ook Alan Greenspan, destijds voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve, had gewaarschuwd voor het overdreven enthousiasme van beleggers, maar hulde zich na protest van de financiële wereld daarna in een stilzwijgen over de steeds maar stijgende beurskoersen." Shiller kwam ook tot de vaststelling dat de Amerikaanse woningprijzen sinds het einde van de negentiende eeuw eigenlijk alleen maar de inflatie hadden gevolgd en dat de snel stijgende immobiliënprijzen dan ook alleen maar verklaard konden worden door speculatiebel, wat vroeg of laat wel tot een crisis moest leiden.

Shiller waarschuwde er ook voor dat de crisis in de immobiliënsector het hele financiële systeem zou kunnen aantasten. "De Amerikanen hebben zich blind gestaard op het groeiverhaal," benadrukt hij. "Makelaars en banken hebben met succes de mythe gecreëerd dat de vastgoedprijzen door de groei van bevolking en economie en de beperkte landoppervlakte onvermijdelijk moesten blijven stijgen. Maar die verondestelling was nergens op gebaseerd. Indien meer mensen met die eenvoudige waarheid rekening hadden gehouden, zou het grootste gedeelte van de crisis kunnen vermeden worden. Daarvoor moeten echter meer mensen toegang hebben tot financiële informatie. Financiële democratie is een noodzaak om dergelijke incidenten te vermijden."

Bij de aankoop van financiële producten is volgens Shiller een onafhankelijk advies noodzakelijk. "Men mag zich bij de aankoop van een woning niet verlaten op het oordeel van een makelaar en zijn vermogen niet aan een adviseur van de bank toevertrouwen," benadrukt hij. "Er zou op niemand een beroep gedaan mogen worden die met een commissie op de verkoop aan de transactie meeverdient. Er moeten in tegendeel grote consumentencentrales komen, waarbij de overheid zou kunnen helpen, net zoals met het oprichten van onafhankelijke testprocedures voor financiële producten." Maar een terugschakelen naar eenvoudige financiële basisproducten, zoals door velen worden vooropgesteld, is volgens Shiller een verkeerde reactie.

Shiller stelt dat de mensen economische risico's niet zouden mogen uit de weg gaan, maar zich wel moeten verzekeren tegen de gevolgen van die investeringen. "Financiële innovaties zoals kredietderivaten mogen niet ingedamd of verboden worden," stipt Shiller nog aan. "Onder meer door indexcertificaten zouden de kopers van een woning zich tegen een dalende prijs in de regio verzekeren. Dat zou er veel toe kunnen bijdragen dat eigenaars zich veel minder zouden bezondigen aan een overmatige schuldenopbouw. Ook zouden overheden daarmee hun burgers tegen een recessie in hun land kunnen beschermen. Dat systeem werkt echter alleen wanneer daar een groot gedeelte van de bevolking aan deelneemt."

12:09 Gepost door Marcho in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: robert shiller, animal spirits |  Facebook |