25-09-11

Online citizen-astronomen ontdekken exoplaneten

Sinds de lancering in december vorig jaar van het online citizen-project Planet Hunters, hebben ongeveer 40.000 internetgebruikers over de hele wereld professionele astronomen geassisteerd bij de analysering van het licht van 150.000 sterren, in de hoop planeten te kunnen ontdekken die gelijkenissen vertonen met de aarde. Inmiddels zou er al twee potentiële planeten buiten het zonnestelsel zijn ontdekt. Dat hebben astronomen van de Yale University bekend gemaakt. Planet Hunters maakte gebruik van de gegevens die werden verzameld door de Amerikaanse ruimtesonde Kepler.

"Het is de eerste keer dat het publiek gebruik maakt van de National Aeronautics and Space Administration (NASA) om mogelijke planeten rond andere sterren te ontdekken," aldus Debra Fischer, astronoom aan de Yale University en initiatiefnemer van het project Planet Hunter. Volgens haar is er een waarschijnlijkheid van meer dan 95 procent dat de ontdekkingen inderdaad bona fide planeten omschrijven. De gegevens over de betrokken planeten werden eerder door de Kepler-wetenschappers verworpen.

Het Kepler-team heeft al een selectie van 1.200 mogelijke exoplaneten gemaakt, die met prioriteit verder zullen bestudeerd worden. De ontdekkingen van Planet Hunters waren om een aantal technische redenen niet weerhouden. "Zonder Planet Hunters zouden de gegevens mogelijk onopgemerkt zijn verdwenen," voert Meg Schwamb, onderzoekers aan de Yale University en mede-oprichter van Planet Hunter, aan. "Planet Hunter is uiteraard geen alternatief voor de analyses van het Kepler-team, maar heeft zichzelf wel bewezen als een waardevol instrument in de zoektocht naar andere planeten."

18:57 Gepost door Marcho in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: astronomie, exoplaneet, planet hunters |  Facebook |

02-04-11

Jodrell Bank Observatory hoofdkwartier grootste radiotelescoop

Het Jodrell Bank Observatory in het Britse Cheshire wordt het hoofdkwartier van de grootste radiotelescoop van de wereld. Daarover werd een overeenkomst ondertekend tussen de deelnemende landen Australië, China, Nederland, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika, Frankrijk, Duitsland, Italië en Goot-Brittannië. Het Jodrell Bank Observatory moet de Square Kilometre Array sturen. Officieel is nog niet bepaald waar die radiotelescoop zal komen, maar er wordt daarbij vooral gekeken naar Australië of Zuidelijk-Afrika.

"De Square Kilometre Array moet een aantal sleutelvragen over de kosmos kunnen beantwoorden," merken de onderzoekers op. Het nieuwe hoofdkwartier op het Jodrell Bank Observatory zou begin volgend jaar operationeel moeten worden. Op dit ogenblik wordt het project geleid vanuit de University of Manchester. Het Jodrell Bank Observatory werd na de tweede wereldoorlog opgestart en heeft een aantal belangrijke astronomische ontdekkingen gerealiseerd. Door budgetproblemen werd de voorbije jaren echter getwijfeld over de toekomst van het Britse observatorium.

De toewijzing van het beheer over de nieuwe radiotelescoop zou op het Jodrell Bank Observatory de volgende vier jaar ongeveer zestig banen moeten creëren. De Square Kilometre Array moet één van de grote wetenschappelijke realisaties van de eenentwintigste eeuw worden. Bedoeling is dat de radiotelescoop onderzoek zal uitvoeren naar de beginperiode van het heelal, de theorieën van Albert Einstein zal toetsen en zelfs zou speuren naar buitenaards intelligent leven.

02-12-10

Amerikaans astronoom ziet veel meer sterren dan aangenomen

Het universum telt wellicht drie keer zoveel sterren dan eerder werd geraamd. Dat zeggen onderzoekers van Yale University. Volgens onderzoeksleider Pieter van Dokkum zijn er veel meer rode dwergsterren dan oorspronkelijk werd berekend. Volgens de nieuwe berekening zou het heelal nu 300 sextiljoen sterren tellen. De vaststellingen van Van Dokkum hebben voor heel wat commotie gezorgd in de wereld van de astronomen. De beweringen van de onderzoeker aan de Yale University gaat immers in tegen een algemene theorie van een relatief geordend universum en doet veronderstellen dat het heelal complexer is dan algemeen wordt aangenomen.

"De meeste astronomen gaan er bij hun berekeningen vanuit dat de meeste sterrenstelsels dezelfde kenmerken hebben als de melkweg," merkt BBC News op. "Maar volgens een aantal nieuwe rapporten zou dat een verkeerd uitgangspunt kunnen zijn. Volgens die nieuwe theorieën zijn er stelsels die veel meer rode dwergsterren tellen dan eerder werd aangenomen. De rode dwergsterren komen het meest frequent voor in het universum, zodat de berekeningen daardoor grondig worden beïnvloed. Meestal bekijken de astronomen de samenstelling van de melkweg en extrapoleren die gegevens naar andere sterrenstelsels, maar dat is volgens Van Dokkum een verkeerde benadering."

Van Dokkum wijst erop dat veel astronomen ervan uitgaan dat de meeste sterrenstelsel spiraalvormig zijn, zoals de melkweg. "Maar ongeveer één op drie sterrenstelsels heeft een ellipsvorm en is volledig anders samengesteld dan de melkweg," voert hij aan. Onderzoek met de Keck-telescoop in Hawaii heeft volgens hem uitgewezen dat deze ellipsvormige stelsels veel meer rode dwergsterren hebben dan de spiraalvormige sterrenstelsels." Richard Ellis, astronoom aan het California Institute of Technology, voert aan dat het nog te vroeg is om een oordeel te vellen over de theorie van Van Dokkum, maar hij merkt wel op dat de stelling een aantal axioma's uit de astrologie dreigt onderuit te halen.

16-10-09

Vaticaan stelt astronomisch werk Galileo tentoon

In het Vaticaan wordt tot januari volgend jaar een tentoonstelling georganiseerd rond het werk van astronoom Galileo Galilei. De tentoonstelling zal een selectie van de instrumenten van Galileo exposeren, samen met het werk van een aantal andere sleutelfiguren uit de astronomie. Ook worden een aantal documenten getoond waarin Galilei zijn wetenschappelijke theorieën omschrijft. Galileo werd door de katholieke kerk nochtans lange tijd als een ketter bestempeld. De stelling van Galileo dat de aarde rond de zon draaide in plaats van omgekeerd, werd destijds als godslasterlijk bestempeld. Pas zeventien jaar geleden verklaarde paus Johannes-Paulus II dat de kerkvaders zich vergist hadden en dat de katholieke kerk geen opponent is van de wetenschap. De tentoonstelling moet de vierhonderdste verjaardag van het werk van Galileo herdenken.

20:11 Gepost door Marcho in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: astronomie, galileo, vaticaan |  Facebook |

18-01-09

Jaar van de Astronomie van start gegaan

In het hoofdkwartier van het United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation (Unesco) in Paris is het Internationaal Jaar van de Astronomie geopend, vierhonderd jaar nadat Galileo Galileï zijn eerste telescoop aan het stadsheren van Venetië demonstreerde. In totaal zullen dit jaar in 135 landen evenementen rond de astronomie worden georganiseerd. Eén van de hoogtepunten van het astronomisch jaar wordt het multinationaal project From Earth To The Universe (FETTU), dat wereldwijd in parken, winkelcentra en metrostations grote beelden zal tonen van planeten, sterren en sterrenstelsels. Daarnaast is er ook de Honderd Uur van de Astronomie, een wereldwijd evenement met georganiseerde observaties en live webcasts. Het Internationaal Jaar van de Astronomie wil onder meer de aandacht vestigen op de lichtvervuiling.

Het initiatief IYA2009 is een initiatief van Italië, dat bij de Verenigde Naties een resolutie had ingediend om te vieren dat Galileo Galileï vierhonderd jaar geleden met zijn telescoop de eerste astronomische ontdekkingen deed. Het jubileumprogramma moest daarbij een wereldwijde viering worden van de sterrenkunde en zijn bijdragen aan de samenleving en de cultuur. Daarbij wordt gesteld dat sterrenkunde de multiculturele wetenschap bij uitstek is en een manier kan vormen om de dialoog tussen de verschillende culturen te bevorderen. "Doordat ze zo sterk tot de verbeelding spreekt, is de sterrenkunde een unieke toegangspoort tot de wetenschap in het algemeen en kan ze jongeren op weg zetten naar een wetenschappelijke carrière," aldus Koichiro Matsuura, directeur-generaal van de Unesco.

Het Internationaal Jaar van de Astronomie loopt in samenwerking met Internationale Astronomische Unie (IAU). Het evenement moet iedereen er volgens IAU-voorzitster Catherine Cesarsky dit jaar toe aanzetten om minstens één keer over het heelal na te denken. Het gebeuren wil daarbij volgens haar het besef uitdragen dat we leven in een buitengewone tijd van ontdekkingen in de sterrenkunde. Bijzondere aandacht gaat naar de ontwikkelingslanden - waar de Unesco aan jonge kandidaat-wetenschappers dezelfde toegang tot de sterrenkunde wil geven als in de rijke landen, zowel voor meisjes als voor jongens. De nachtelijke hemel is volgens van de Britse astronoom Martin Rees het enige deel van onze omgeving dat door alle mensen ter wereld gedeeld wordt. Meer informatie is te verkrijgen op de website .

07-03-08

LBT-telescoop geeft eerste beelden vrij

In de Amerikaanse staat Arizona heeft de Large Binocular Telescope (LBT), de krachtigste optische telescoop van de wereld, zijn eerste beelden vrijgegeven. De beelden waren afkomstig van een sterrenstelsel dat 102 miljoen lichtjaren is verwijderd van de Melkweg. De beelden werden gemaakt met behulp van twee gigantische spiegels, die een diameter van acht meter hebben.

De bouw van het LBT-complex op Mount Graham heeft twintig jaar geduurd, maar zou astronomen moeten toelaten om meer gedetailleerd en verder in de geschiedenis van het universum terug te kijken dan ooit voordien. Met het project is een investering gemoeid van 120 miljoen dollar. De twee spiegels worden als een tandem gebruikt, zodat de telescoop een maximale lichthoeveelheid kan opvangen, waardoor astronomen heel ver in het universum kunnen kijken.

De resolutie van de telescoop ligt tien keer hoger dan die van de ruimtetelescoop Hubble, die een spiegel heeft met een diameter van 2,4 meter. “Daardoor krijgen we beelden met een nooit geziene kwaliteit,” vertelde Peter Strittmatter, onderzoeker aan de University of Arizona tegenover BBC News Online. De eerste beelden van de LBT-telescoop betreffen het sterrenstelsel NGC 2770 en werden in januari genomen.

12:15 Gepost door Marcho in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: astronomie, lbt, telescoop |  Facebook |

28-09-06

Nog twee kandidaten voor SKA-telescoop

De krachtigste telescoop ter wereld komt mogelijk in Australië of Zuid-Afrika te staan. Dat heeft projectleider Richard Schilizzi bekend gemaakt. De realisatie van de telescoop is een project van zeventien landen. Met het project is een investering van meer dan 787 miljoen euro gemoeid.

"Zowel Australië als Zuid-Afrika voldoen aan alle vereisten als locatie van de Square Kilometre Array (SKA) radiotelescoop," aldus Richard Schilizzi. De telescoop zal bestaan uit duizenden kleine telescopen, verspreid over een gebied van drieduizend kilomter en een centraal gedeelte van vijf vierkante kilometer. De huidige telescopen bestaan slechts uit één enkele installatie.

De SKA-telescoop wordt vijftig keer gevoeliger dan de krachtigste radiotelescopen van de huidige generatie. Astronomen hopen dat de telescoop radiogolven zullen kunnen opvangen van de vorming van de eerste sterrenstelsels. De telescoop gaat ook de effecten van de zogenaamde zwarte gaten onderzoeken.

Australië heeft Mileura als centrale locatie voorgesteld, ongeveer honderd kilometer ten westen van Meekathara in West-Australië. De andere installaties zouden over het hele land worden verspreid, met zelfs een mogelijke uitbreiding naar Nieuw-Zeeland. Zuid-Afrika koos voor Karoo in de regio van Kaapstad, met andere installies in Botswana, Kenia, Madagascar, Mauritius, Mozambique, Namibië en Ghana.

Ook China en Argentinië-Brazilië hadden een dossier ingediend, maar werden niet weerhouden. De Verenigde Staten hadden eveneens hun kandidatuur gesteld, maar trokken die later weer in. De SKA-site moet in een dunbevolkt gebied worden geplaatst, zodat storende radiosignalen worden vermeden.

Een definitieve beslissing zou tegen het einde van dit decennium worden genomen. De bouw van de telescoop begint vermoedelijk in 2013 en duurt zeven jaar.

19:51 Gepost door Marcho in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: ska, radiotelescoop, astronomie |  Facebook |