Managing21

De kloof in de levensverwachting tussen vrouwen en mannen wordt kleiner en zou in een aantal landen tegen het einde van het volgende decennium helemaal zijn weggewerkt. Dat is de conclusie van een rapport van Les Mayhew, professor aan de Cass Business School en adviseur van het Britse Office for National Statistics. In de jaren zeventig lag de levensverwachting voor vrouwen in Groot-Brittannië nog zes jaar hoger dan voor mannen. De levensverwachting stijgt voor beide geslachten, maar bij de mannen is daarbij sprake van een snellere groei.

De onderzoeker stelt dat mannen op het gebied van levensverwachting vele decennia een grote achterstand hebben gehad tegenover vrouwen, maar aan een duidelijke inhaalbeweging zijn. Tegen het einde van het volgende decennium zouden zowel mannen als vrouwen volgens de wetenschapper een levensverwachting van zevenentachtig jaar hebben. "De evolutie is in belangrijke mate te danken aan de gezondere levensstijl die de mannelijke bevolkingsgroep heeft aangenomen," voert professor Mayhew aan tegenover BBC News.

"Een belangrijk gedeelte van de verklaring kan gevonden worden in het feit dat mannen veel minder roken dan vroeger het geval was," merkt Les Mayhew op. "Op een bepaald ogenblik bestond 80 procent van de mannelijke bevolking uit rokers. Dat weerspiegelde zich in een uitdieping van de kloof in de levensverwachting. In de jaren zeventig bevond het roken bij de mannelijke bevolking zich op een hoogtepunt. Toen was de kloof in de levensverwachting uitgediept tot 5,7 jaar."

Ook de veiliger werkomgeving heeft volgens de wetenschapper echter een rol gespeeld. In het verleden hadden mannen vaak een gevaarlijk beroep, zoals mijnwerker. Op dit ogenblik heeft een groot gedeelte daarentegen een kantoorbaan. Daarnaast heeft volgens Mayhew ook de evolutie van de medische wetenschap een rol gespeeld. De medische vooruitgang heeft er volgens hem onder meer voor gezorgd dat hartaandoeningen - waarvan mannen vaker het slachtoffer worden - op dit ogenblik langere overlevingskansen bieden dan enkele decennia geleden.

Lees Verder

Amerikanen leven gemiddeld één volledig jaar langer dan een decennium geleden. Dat blijkt uit cijfers van het Amerikaanse ministerie van volksgezondheid. Gemiddeld heeft een Amerikaans burger op dit ogenblik een levensverwachting van 77,8 jaar. Tien jaar geleden was dat 76,8 jaar. Carter Blakey, directeur preventie en gezondheidspromotie bij het Amerikaanse ministerie, wijst daarbij vooral op het terugdringen van borstkanker, darmkanker, prostaatkanker, hartziektes en aids.

"Eén jaar winst op één decennium is een gigantisch resultaat," merkt Blakey op. Er blijven volgens hem echter nog belangrijke uitdagingen om de gezondheid van de bevolking verder te verbeteren. Daarbij wijst hij onder meer op het tabaksgebruik en de obesitas-epidemie. Hij geeft daarbij aan dat er weliswaar een aantal successen zijn gerealiseerd op het gebied van het tabaksgebruik, maar er valt volgens Blakey op dat vlak nog altijd een hele weg af te leggen.

Ook moeten er volgens Blakey verdere inspanningen worden gedaan om diabetes en andere obesitas-gerelateerde aandoeningen te bestrijden. "Wanneer obesitas met succes kan worden bestreden, zullen ook bij een aantal andere aandoeningen vorderingen kunnen worden vastgesteld," voert hij nog aan. Andere wetenschappers geven aan dat er vooral op het gebied van obesitas het voorbije decennium weinig vooruitgang is geboekt, maar er wordt opgemerkt dat het probleem tijdens die periode wel tot in het publieke debat is geraakt.

In Europa leven vrouwen langer dan mannen, dankzij een aantal voordelen in biologische aanleg en gedrag, maar dat betekent niet dat ze gezonder ouder worden. Dat is de conclusie van een onderzoek van een rapport van de European Society of Cardiology. Er wordt aan toegevoegd dat het stijgend gebruik van tabak en alcohol door Europese vrouwen er bovendien toe leidt dat de kloof in de levensverwachting kleiner wordt.

Uit het onderzoek blijkt dat in de Europese Unie twee jaar geleden 2,146 miljoen mannen zijn gestorven. Bij de vrouwen werden 2,418 miljoen overlijdens geteld. Vrouwen overlijden echter wel op een latere leeftijd dan mannen. Europese vrouwen hebben nu een levensverwachting van 82,4 jaar, terwijl een Europese man mag verwachten 76,4 jaar oud te worden. Er zijn per land echter wel belangrijke verschillen. In Bulgarije bedraagt de levensverwachting voor vrouwen 77 jaar, tegenover 84,8 jaar in Frankrijk. Voor mannen gaat het daarbij om 66,3 jaar in Litouwen en 80 jaar in IJsland.

De onderzoekers merken verder op dat de genderkloof in alle lidstaten van de Europese Unie kan worden opgemerkt, met een minimum van 3,3 jaar in IJsland en een maximum van 11,3 jaar in Litouwen. Er wordt echter aan toegevoegd dat een man bij de geboorte mag verwachten 85 procent van zijn levensloop gezond te kunnen doorbrengen. Bij vrouwen is dat echter slechts 80 procent. Dat betekent dat vrouwen een groter gedeelte van hun latere leven met gezondheidsproblemen dreigen geconfronteerd te worden.

Wanneer de Amerikaanse vijftigjarigen even gezond zouden worden dan hun Europese leeftijdsgenoten, zou de Amerikaanse openbare gezondheidszorg tot het midden van de eeuw een bedrag van 632 miljard dollar kunnen besparen. Dat is de conclusie van een rapport van de University of Southern California, de organisatie Rand Corporation en de Harvard School of Public Health. Uit het onderzoek blijkt dat vooral obesitas en gerelateerde aandoeningen zoals diabetes en hypertentie de grote oorzaak zijn van de gezondheidskloof tussen de Verenigde Staten en Europa.

"Veertig jaar geleden hadden de Amerikanen een iets hogere levensverwachting dan Europeanen," aldus het webmagazine ScienceDaily. "Vandaag is die situatie echter omgekeerd. Hoewel de beide regio's ongeveer dezelfde mate van economische ontwikkeling kennen, leven Amerikanen gemiddeld anderhalf jaar minder lang dan West-Europeanen en ook minder lang dan de inwoners van de meeste andere ontwikkelde landen. Volgens het rapport is vooral de gezondheidstoestand op vijftig jaar daarvan de belangrijkste oorzaak."

"In de eerste helft van de voorbije eeuw steeg de gemiddelde levensverwachting vooral door het terugdringen van de mortaliteit bij baby's," merkt onderzoeksleider Dana Goldman, directeur van het Schaeffer Center for Health Policy and Economics aan de University of Southern California, op. "Op dit ogenblik wordt de levensverwachting echter vooral opgedreven door het verlagen van de mortaliteit bij ouderen. Roken en obesitas zijn de belangrijkste redenen waarom de Amerikaanse levensverwachting de voorbije periode is teruggevallen tegenover andere ontwikkelde landen."

Opgemerkt wordt dat een betere gezondheid op middelbare leeftijd in eerste instantie tot hogere pensioen-uitgaven zou leiden. Dat zou volgens het rapport echter worden gecompenseerd door het terugdringen van de gezondheidskosten. Daarbij wordt gewag gemaakt van een bedrag van minstens 17.791 dollar per persoon. De totale besparingen op de gezondheidsuitgaven zouden tegen het midden van de eeuw kunnen oplopen tot meer dan 1 triljoen dollar.

De Russische bevolking heeft een lagere levensverwachting dan hun vroegere landgenoten in de meeste andere vroegere Sovjet-republieken. Dat blijkt uit een onderzoek van de Russische Audit Chamber. Alleen in Kazakstan en Turkmenistan ligt de levensverwachting nog lager. Een Russische man heeft een gemiddelde levensverwachting van 62 jaar. Bij vrouwen is dat 74 jaar. Igor Beloborodov, hoofd van het Russische Institute for Demographic Studies, merkt op dat de ongezonde levensstijl - onder meer het zware roken en drinken - bijdraagt tot de lage Russische levensverwachting. Hij twijfelt er naar eigen zeggen wel aan dat de situatie in andere voormalige Sovjet-republieken beter zou zijn.

Alexander Lyakhovich, onderzoeker bij de Sechenov Moscow Medical Academy, merkt op dat de alomtegenwoordigheid van de tabaksreclame en de promotie voor het roken op televisie en films een belangrijke rol speelt in die lage levensverwachtingen. Critici merken op dat de Russische overheid de tabakswetgeving gevoelig moet verstrengen. Er wordt daarbij opgemerkt dat de Russische belastingen op tabaksproducten bijzonder laag zijn in vergelijking met de rest van Europa. Er wordt daarbij opgemerkt dat tabaksproducenten profiteren van de dominantie van de de partij United Russia in de Russische politiek. Daarbij wordt opgemerkt dat het gemakkelijk is om bij één partij te lobbyen voor een tabaksvriendelijk beleid.

Maar ook het lage inkomen, dat belet dat gezinnen zouden kunnen deelnemen aan gezonde ontspanningsactiviteiten, heeft volgens Lyakhovich een belangrijke impact op de Russische levensverwachting. Igor Beloborodov merkt echter op dat de levensverwachting in Centraal-Rusland relatief dicht bij het Europees niveau ligt, maar hij voegt er aan toe dat de Russische cijfers een negatieve impact ondervinden van Siberië en etnische republieken zoals Kalmykia, waar het strenge klimaat en de beperkte toegang tot medische gezondheidszorg de levensverwachting gevoelig doet dalen. Volgens Beloborodov is de situatie in de Centraal-Aziatische landen, berucht voor hun kindersterfte, epidemies en povere gezondheidszorg, veel erger dan in Centraal-Rusland.

In Rusland is de armoede de voorbije jaren gedaald en de levensverwachting is er gestegen. Dat blijkt uit een onderzoek van het United Nations Development Program. Toch wordt opgemerkt dat nog altijd 14 procent van de Russische bevolking onder de armoedegrens blijft. Bovendien blijft de discriminatie tussen de geslachten er een bijzonder acuut probleem. Sinds het midden van het decennium is de armoede in Rusland volgens het rapport met 3,7 procent gedaald. De levensverwachting van de Russische mannen is op diezelfde periode van 58,8 jaar naar 61,8 jaar gestegen. Bij vrouwen is de levensverwachting toegenomen van 72,3 jaar naar 74,1 jaar.

In het rapport wordt opgemerkt dat Rusland de voorbije jaren gevoelige vorderingen heeft gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat het Russische minimumloon inmiddels 5.000 roebel per maand bedraagt. Dat komt overeen met een bedrag van 164 roebel. Tien jaar geleden bedroeg het minimumloon slechts 1.200 roebel per maand. "Ondanks de verhoging van de levensverwachting, wordt in het rapport opgemerkt dat de mannelijke mortaliteit nog altijd gevoelig hoger ligt dan bij vrouwen," merkt de Russische krant The Moscow Times op. "Bij mannen ligt de mortaliteit op 1.071 promille, tegenover 0,281 promille bij vrouwen. De onderzoekers merken op dat alcohol de grootste verantwoordelijke is voor deze discrepantie."

Er wordt aan toegevoegd dat ook de emancipatie van de vrouw een belangrijk probleem blijft vormen op de Russische markt. Daarbij wordt opgemerkt dat de beslissingsmacht nagenoeg uitsluitend in de handen van mannen blijft, hoewel er in Rusland elf miljoen meer vrouwen dan mannen zijn. De onderzoekers voegen er aan toe dat de Russische federale regering negentien ministers telt, maar daartussen kunnen slechts drie vrouwen worden teruggevonden. Uit rapporten van de Verenigde Naties blijkt daarnaast ook dat de omvang van de aids-verspreiding in Rusland blijft toenemen. Ook wordt opgemerkt dat Rusland ondanks de groeiende rijkdom geen sociaal systeem heeft dat bij belangrijke crisissen voor een opvang kan zorgen.

De gemiddelde levensverwachting in de Verenigde Staten zakt steeds verder weg in vergelijking met andere rijke landen. Nochtans wordt in de Verenigde Staten dubbel zoveel uitgegeven aan gezondheidszorg dan het gemiddelde van de geïndustrialiseerd wereld. Dat is de conclusie van een rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Uit het onderzoek blijkt dat de gemiddelde levensverwachting in de Verenigde Staten 78,1 jaar bedraagt. Dat is exact één jaar minder dan het gemiddelde van de OESO-lidstaten. De Verenigde Staten staan in de rangschikking nog net voor Tsjechië, Polen en Mexico, die veel minder investeren in gezondheidszorg. Gemiddeld geven de Verenigde Staten per inwoner jaarlijks 7.290 dollar uit aan gezondheidszorg. Het OESO-gemiddelde bedraagt 2.984 dollar. De Verenigde Staten geven opmerkelijk meer uit aan gezondheidszorg dan Noorwegen en Zwitserland, die op het vlak van uitgaven op de tweede en derde plaats staan. Nochtans ligt de levensverwachting daar respectievelijk twee en vier jaar hoger.