19-12-06

Russische blogs zijn nieuwe samizdat

In Rusland worden blogs steeds meer de opvolgers van de samizdat, de clandestiene publicaties van de vroegere dissidenten van het Sovjet-regime. Dat stelt de Russische sociologe Ekaterina Alyabeyeva, zelf actief blogster. In het westen is men volgens haar niet verplicht om op zoek te gaan naar een extra kanaal om boeken, politiek of gebeurtenissen te bepraten. In Rusland kan dat volgens haar alleen maar gebeuren langs alternatieven zoals weblogs.

"De Russische media geven hun lezers geen mogelijkheid om het debat aan te gaan," aldus Alyabeyeva. Het persbureau Reuters stelt dat vrije meningsuiting een zeldzaamheid is geworden in de Russische media, die nagenoeg compleet worden gecontroleerd door de overheid of industriƫle tyconen. "Sinds 1991 werden er drie vooraanstaande journalisten vermoord en steeds meer mensen geloven dat vrij voor zijn mening uitkomen, levensgevaarlijk is."

Daarom vluchten ook in Rusland steeds meer onafhankelijke geesten naar weblogs, die anonimiteit combineren met een potentieel wereldwijd bereik. "Daarmee volgen ze de traditie van de samizdat, toen dissidenten clandestien publicaties uitbrachten tegen de Sovjet-autoriteiten," aldus het persbureau. Er wordt aan toegevoegd dat de strikte perscontrole van de communistische periode samen met de Sovjet Unie in elkaar stortte, maar dat huidig Russisch president Vladimir Putin de evolutie naar een grotere persvrijheid heeft stopgezet en zelfs teruggedraaid.

Het Kremlin heeft zijn greep op de media, vooral op de grote televisiestations, vergroot en domineert ook het politieke landschap van Rusland. "Daardoor begint men in het westen te vrezen dat Rusland naar een nieuwe periode van een autoritair regime afglijdt," aldus nog het persbureau. Nochtans zegt president Putin dat hij de persvrijheid niet kan en ook niet wil beperken.

Toch worden volgens Reuters steeds meer naar het internet gedreven. Zij vormen inmiddels de tweede belangrijkste nationaliteit op het Amerikaanse blogplatform Livejournal.com. Ongeveer 680.000 Livejournal-gebruikers schrijven in het Cyrillisch en worden hoofdzakelijk als Russisch sprekend beschouwd. Daarnaast zijn ook de Russische oppositieleden Masha Gaidar en Ilya Yashin actief op Livejournal.

"In tegenstelling tot de vooral persoonlijke en dagboekgetinte Amerikaanse blogs, werken Russische blogs soms met duizenden bloggers en besteden ze aandacht aan onderwerpen zoals politiek en literatuur," zegt Reuters nog. Er ontstond dan ook heel wat consternatie toen de Russische online mediagroep SUP een licentie kocht om de belangrijkste aanbieder van Livejournal in Rusland te worden.

Volgens veel Russische bloggers is de top van SUP verbonden aan de regering en ze vrezen dat het Kremlin in staat zou zijn om hun blogs te censureren of persoonlijke informatie over bloggers ter beschikking zou krijgen. Reuters geeft toe dat die link moeilijk te bewijzen is, maar met het relatief weinig transparante Russische beleidsapparatuur is dat ook niet gemakkelijk.

SUP-directeur Andrew Paulson noemde de geruchten over mogelijke banden met het Kremlin pure speculatie. "Maar ze bewijzen in ieder geval dat er heel wat wantrouwen en angst heerst," stipt Reuters aan. "Veel bloggers vrezen dat met het gebruik van de juiste technologie, iedereen alle berichten kan lezen. De FSB, de Russische geheime politie, reageerde niet op een vraag van Reuters of de dienst inderdaad in staat was om informatie over internetgebruikers te bemachtigen."

13:14 Gepost door Marcho in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: rusland, blogs, samizdat, persvrijheid |  Facebook |