25-10-08

Methaan en stikstoftrifluoride onderschatte broeikasgassen

Bij broeikasgassen wordt vooral gesproken over koolstofdioxide, maar wetenschappers beginnen zich steeds meer zorgen te maken over methaan en stikstoftrifluoride. In vergelijking met koolstofdioxide, veroorzaakt door de verbranding van fossiele brandstoffen, is hun invloed op de klimaatverandering relatief gering, maar de voorbije jaren is hun aanwezigheid in de atmosfeer gevoelig verhoogd. Onderzoekers stellen dat bij de voorspellingen over de klimaatverandering echter geen rekening is gehouden. Zij spreken over een negatieve verrassing voor klimaatwaarnemers.

"Van die twee gassen zorgt methaan voor het grootste probleem," aldus het persbureau Associated Press. "Methaan wordt door specialisten bestempeld als het tweede belangrijkste broeikasgas in de atmosfeer en zijn effect op de opwarming van de aarde bedraagt één derde van die invloed van koolstofdioxide. Methaan is afkomstig van stortplaatsen, natuurlijk gas, steenkoolontginning, dierlijke afvalproducten en rottende planten. Het is vooral dit laatste probleem dat de wetenschappers bijzonder bezorgd maakt."

Duizenden jaren geleden werden in het noordpoolgebied miljarden tonnen methaan gevormd door afstervende planten. "Het methaan zit gevangen in de permafrost en de oceaanbodem," aldus Ron Prinn, atmosfeerwetenschapper aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT). "Wanneer de noordpool opwarmt, zou dit methaan kunnen vrijkomen en de opwarming van de aarde nog verergeren. Wetenschappers proberen nu uit te zoeken of dit proces al op gang is gekomen. Het is nog te vroeg om daarover al definitieve conclusies te trekken, maar er zijn toch al signalen in die richting."

Na een periode van acht jaar stabiliteit, zijn de methaanniveau's in de atmosfeer twee jaar geleden plots beginnen te stijgen. "Van juni 2006 tot oktober 2007 steeg dat niveau met bijna 28 miljoen ton," verduidelijk Ron Prinn. "Er is nu meer dan 5,6 miljard ton methaan in de atmosfeer. Indien deze evolutie zich doorzet, is dat zeker slecht nieuws voor de toekomst. Er is duidelijk rook, maar we moeten nog uitzoeken of er ook vuur is. Maar wanneer de methaanniveau's stijgen, wordt de klimaatverandering versneld."

Stikstoftrifluoride werd altijd bestempeld als een klein probleem, zodat het grotendeels genegeerd werd. "Het gas wordt gebruikt tijdens de productie van lcd-schermen, computerschermen en zonnepanelen," aldus Ray Weiss, geochemicus aan het Scripps Institution of Oceanography. "Tot nu toe werd de aanwezigheid van stikstoftrifluoride in de atmosfeer altijd onderschat. "De niveau's van stikstoftrifluoride in de atmosfeer is sinds 1978 verdertigvoudigd. In vergelijking met koolstofdioxide, bedraagt de invloed van het gas op de opwarming van de aarde slechts 4 procent, maar het is wel duizenden keer sterker dan koolstofdioxide in het opslaan van warmte.